Plaquette bij metaaldetectie
Een plat, rechthoekig plaatje met een naam, een jaartal of een paar regels tekst. Geen munt, geen sieraad, maar vaak wel het voorwerp dat een vindplaats een verhaal geeft. Een plaquette bij metaaldetectie is een vlak metalen plaatje met een inscriptie of een reliëf, gemaakt om iets te herdenken, iemand te eren of een eigenaar aan te duiden. Van de bronzen gedenkplaquette van een schuttersvereniging tot het messing naamplaatje van een fietsenmaker en het loden plaatje op een oude kist. Op deze pagina lees je welke soorten plaquettes je kunt vinden, hoe je ze herkent en dateert en hoe je de tekst leesbaar maakt zonder het plaatje te beschadigen.
Wat is een plaquette
Het woord komt uit het Frans en betekent plaatje. In de kunst is een plaquette een klein reliëf in brons, in het dagelijks leven is het elk plat plaatje met tekst dat ergens op is bevestigd. Op een gebouw, een grafsteen, een kist, een fiets, een machine, een halsband of een uniform. Omdat plaquettes werden vastgeschroefd of geklonken, zijn ze vaak losgeraakt en met het object of het puin in de grond beland. Je vindt ze daardoor op plekken waar is gesloopt, gebouwd, gefeest of gewerkt.
Plaquette in het kort
- Wat: een vlak metalen plaatje met inscriptie of reliëf, vaak rechthoekig of ovaal
- Materiaal: brons, messing, koper, zink, lood, aluminium, zelden zilver
- Periode: van de zeventiende eeuw tot nu, de meeste vondsten uit de negentiende en twintigste eeuw
- Signaal: sterk en breed door het platte oppervlak, midden tot hoog op de schaal
- Kenmerk: schroefgaten, klinknagels of bevestigingsoogjes aan de randen
Welke plaquettes vind je
Gedenkplaquettes
Ter herinnering aan een jubileum, een wedstrijd, een schuttersfeest of een onthulling. Meestal van brons of messing met een reliëf en een tekst. Vaak van verenigingen en bedrijven die niet meer bestaan.
Naamplaatjes en fabrieksplaatjes
Van fietsen, landbouwmachines, fornuizen, naaimachines en gereedschap. Met de naam van de fabrikant of de winkelier, soms met een serienummer en een plaatsnaam. Op oude erven en akkers de meest gevonden plaquette. Lees ook bij kachelonderdeel.
Eigendomsplaatjes
Van koffers, kisten, halsbanden en gereedschapskisten, met een naam of initialen. Soms met een adres, waardoor je de eigenaar kunt terugvinden.
Militaire plaquettes
Plaatjes van uitrusting, voertuigen en wapens, met een fabriekscode, een jaartal en soms een eenheid. Lees meer bij loopgraafvondst.
Religieuze plaquettes
Kleine plaatjes met een heilige of een bijbeltekst die aan de muur, in een portemonnee of aan een rozenkrans hingen. Lees meer bij religieus medaillon.
Hoe herken en dateer je een plaquette
- Een rechthoekige, ovale of geschulpte vorm met schroefgaten of klinknagels in de hoeken
- Gegraveerde of gestempelde tekst, vaak met een naam, een plaats en een jaartal
- Bij fabrieksplaatjes een serienummer en een fabrieksnaam die je op internet kunt opzoeken
- Bij gedenkplaquettes een datum, een gebeurtenis en een reliëf
- De letterstijl, schreefloze letters wijzen op de twintigste eeuw, krulletters op de negentiende
Zo maak je de tekst leesbaar
- Spoel de plaquette af met water en borstel zacht met een tandenborstel. Wrijf niet, de gestempelde letters zijn ondiep.
- Laat het plaatje drogen en bekijk het bij strijklicht, dus met een lamp schuin van opzij. De letters komen dan uit de schaduw.
- Maak een foto bij strijklicht en verhoog het contrast. Vaak lees je op de foto meer dan met het blote oog.
- Gebruik een loep voor kleine nummers en fabrieksmerken.
- Laat de patina zitten en behandel brons en messing met een beschermende was. Kijk bij conserveren en reinigen.
- Zoek naam, plaats en jaartal op in oude kranten en adresboeken. Een fabrieksplaatje van een dorpssmid is soms de enige tastbare herinnering aan dat bedrijf.
Samenvatting
Een plaquette bij metaaldetectie is een vlak metalen plaatje met een tekst of een reliëf, van een gedenkplaquette tot een fabrieksplaatje of een naamplaatje, meestal uit de negentiende of twintigste eeuw. Je herkent hem aan de schroefgaten en de gestempelde tekst en dateert hem aan naam, plaats en letterstijl. Reinig zacht, lees bij strijklicht en zoek de naam op. Wil je een detector voor oude erven en parken waar dit soort vondsten liggen, bekijk dan ons assortiment metaaldetectors of kom langs in Hippolytushoef of Alphen aan den Rijn.
Gerelateerde begrippen
