Ferrometaal bij metaaldetectie
Negen van de tien signalen op een oud erf zijn ijzer. Spijkers, hoefijzers, gespen van paardentuig, stukken hekwerk en dingen waarvan je nooit zult weten wat het was. Al dat ijzer heet in detectortaal ferrometaal bij metaaldetectie. Ferro staat voor ijzer, en ferrometalen zijn alle metalen die ijzer bevatten en magnetisch zijn. Je detector herkent ze aan hun eigen manier van reageren op het zoekveld, en dat is precies wat discriminatie mogelijk maakt. Op deze pagina lees je wat ferrometaal is, hoe je detector het herkent, waarom groot ijzer soms een munt nadoet en wanneer je het juist wel wilt horen.
Wat is ferrometaal
Ferrometalen zijn metalen die voor een groot deel uit ijzer bestaan. Smeedijzer, gietijzer, staal en roestvast staal in de meeste soorten. Ze zijn magnetisch en trekken een magneet aan. Non-ferrometalen bevatten geen ijzer. Koper, brons, messing, zilver, goud, lood, tin en aluminium. Die zijn niet magnetisch. Vrijwel alle vondsten die je wilt hebben zijn non-ferro. Munten, sieraden, knopen, gespen, loodjes en musketkogels. Vrijwel alles wat je niet wilt graven is ferro. Daarom is het onderscheid tussen beide de basis van elke discriminatie.
Ferrometaal in het kort
- Wat: metalen met ijzer, magnetisch, zoals smeedijzer, gietijzer en staal
- Tegenhanger: non-ferro, niet magnetisch, zoals koper, zilver, goud, lood en aluminium
- Herkenning: een andere reactie op het zoekveld dan non-ferro, lage target-ID of aparte ijzertoon
- Belangrijk voor: discriminatie, iron bias, ferrous limits en zoeken tussen veel ijzer
Hoe herkent je detector ferrometaal
Non-ferrometaal reageert op het zoekveld door wervelstromen die een tegenveld opwekken. Hoe beter het geleidt, hoe sterker en trager dat tegenveld. IJzer geleidt slecht maar is magnetisch. Het versterkt het zoekveld in plaats van er tegenin te werken. De detector meet die andere reactie als een verschuiving de andere kant op en geeft daar een lage of negatieve target-ID aan. Op de Minelab EQUINOX zijn dat de waarden van min 9 tot 0. De MANTICORE toont het ijzergehalte op een aparte as van de tweedimensionale kaart. De XP DĒUS II geeft ijzer een lage ID en een eigen ijzertoon.
Waarom groot ijzer een munt kan nadoen
Een grote spijker, een hoefijzer of een plaat wekt door zijn formaat zoveel wervelstromen op dat het geleidingssignaal even sterker wordt dan het magnetische signaal. De detector geeft dan een hoge target-ID en een hoge toon. Dat is de valse hoge toon waar elke zoeker weleens in trapt. Je herkent hem aan een breed signaal, een target-ID die springt, een toon die in de ene richting anders klinkt dan in de andere en een diepte-indicatie die niet klopt. Iron bias op de EQUINOX en ferrous limits op de MANTICORE zijn precies bedoeld om dit type signaal alsnog als ijzer te behandelen.
Ferrometaal herkennen in het veld
- Lage of negatieve target-ID en een doffe lage toon
- Een signaal dat in de ene zwaairichting anders klinkt dan in de andere
- Een rafelige, gebroken toon in plaats van een ronde
- Een hoge toon met een breed signaal en een springende ID, verdacht voor groot ijzer
- De magneettest na het graven. Blijft het aan een magneet hangen, dan is het ferro
Wanneer wil je ferrometaal wel horen
Als aanwijzing voor bewoning
Veel spijkers en ijzerresten op een akker betekenen dat daar is gewoond of gewerkt. Zet de ijzertoon zacht in plaats van uit, dan hoor je waar de goede plekken zijn.
Bij militaria en oude werktuigen
Bajonetten, helmen, granaatscherven, bijlen, beitels en sleutels zijn vaak van ijzer. Wie daarnaar zoekt, zet de discriminatie laag en graaft ook het ijzer. Lees meer bij loopgraafvondst.
Bij het zoeken tussen veel ijzer
Een munt naast een spijker geeft een gemengd signaal. Hoor je het ijzer, dan begrijp je waarom het signaal rafelig is en graaf je toch. Een hogere recovery speed helpt om beide los van elkaar te horen.
Samenvatting
Ferrometaal bij metaaldetectie is alle metaal dat ijzer bevat en magnetisch is. Je detector herkent het aan een eigen reactie op het zoekveld en geeft het een lage ID of een aparte toon, wat de basis is van discriminatie. Groot ijzer kan een munt nadoen, en daarvoor zijn iron bias en ferrous limits bedoeld. Zet ijzer zacht in plaats van uit, dan hoor je waar de goede plekken zijn. Wil je een detector die ijzer betrouwbaar scheidt van munten, bekijk dan de Minelab metaaldetectors of kom langs in Hippolytushoef of Alphen aan den Rijn.
Gerelateerde begrippen
