Bronzen munt bij metaaldetectie
Brons klinkt als koper, ziet eruit als koper en toch is het iets anders. Een bronzen munt bij metaaldetectie is geslagen uit een legering van koper met tin, soms met wat lood of zink erbij. Dat maakt de munt harder en beter bestand tegen slijtage, en het geeft een andere patina. In Nederland zijn de meeste bronzen munten Romeins, maar ook de centen van Wilhelmina tot Beatrix zijn van brons. Op deze pagina lees je hoe je brons herkent en hoort, welke bronzen munten je kunt vinden en hoe je bronspest herkent en stopt voordat je vondst uit elkaar valt.
Wat is brons en hoe klinkt het
Brons is een legering van koper en tin. De Romeinen gebruikten daarnaast messing, een legering van koper en zink die zij orichalcum noemden, voor de sestertius en de dupondius. Omdat brons vooral uit koper bestaat, geeft een bronzen munt een signaal dat lijkt op dat van koper. De target-ID zit in het midden tot hoge midden van de schaal en de toon is stabiel. Een dikke sestertius komt hoog uit, een klein laat Romeins bronsje van een centimeter doorsnee zakt naar het lage bereik en klinkt zacht. Sterk gecorrodeerd brons met weinig metaal over geeft een zwak signaal dat je gemakkelijk voor folie aanziet.
Bronzen munt in het kort
- Materiaal: koper met tin, soms lood of zink
- Signaal: als koper, midden tot hoog midden op de schaal, kleine muntjes lager
- Voorbeelden: Romeinse as, dupondius, sestertius en laat Romeinse bronsjes, centen van Wilhelmina tot Beatrix
- Patina: groen, bruin, olijf of bijna zwart, vaak glad en hard
- Risico: bronspest, een lichtgroen poeder dat de munt van binnenuit opeet
Hoe herken je een bronzen munt
- Een harde, gladde patina in groen, bruin of olijf, vaak mooier dan bij zuiver koper
- Een scherper reliëf dan een koperen munt van dezelfde ouderdom, brons slijt minder
- Een iets lichtere, gelige kleur op een beschadigde plek in vergelijking met roodbruin koper
- Geen reactie op de magneet
- Bij Romeinse munten een keizersportret, bij moderne centen een portret van de koningin
Welke bronzen munten vind je in Nederland
Romeins brons
De grote meerderheid van de Romeinse muntvondsten. De as en de sestertius uit de eerste en tweede eeuw en de kleine bronzen munten uit de derde en vierde eeuw. Vooral in het rivierengebied en het zuiden. Lees meer bij Romeinse munt.
Keltisch brons
Zeldzaam, maar in het zuiden en oosten van het land worden af en toe bronzen munten van de Eburonen en andere stammen uit de eerste eeuw voor Christus gevonden. Altijd een meldenswaardige vondst.
Bronzen centen van het Koninkrijk
Vanaf 1877 zijn de Nederlandse centen van brons. De centen van Wilhelmina, Juliana en Beatrix zijn de meest gevonden moderne muntjes op weilanden, in parken en op stranden.
Bronspest herkennen en stoppen
Bronspest is de grootste vijand van een bronzen vondst. Het is een lichtgroen, poederig laagje dat ontstaat door chloriden uit de grond en dat blijft doorvreten zolang er vocht bij kan. Een munt met bronspest wordt van binnenuit zacht en valt uiteindelijk uit elkaar. Je herkent het aan lichtgroene, poederige vlekken die terugkomen nadat je ze hebt weggeborsteld, in tegenstelling tot de harde, gladde patina die op zijn plek blijft. Zie je bronspest, houd de munt dan droog, verwijder de vlekken voorzichtig en sluit het oppervlak af met een beschermende was of lak. Bekijk onze middelen voor conserveren en reinigen. Bij een waardevolle munt is een restaurator de betere keuze.
Zo ga je om met een bronzen munt
- Graaf voorzichtig, laat Romeins brons kan bros zijn. Gebruik een pinpointer en breek de kluit met de hand.
- Laat de munt drogen en verwijder losse grond met een zachte kwast.
- Spoel met water en borstel zacht. Laat de harde patina zitten, die beschermt de munt.
- Controleer op lichtgroene poederige plekken en behandel die direct.
- Bewaar de munt droog in een muntenalbum, weg van vocht.
- Registreer Romeinse en Keltische munten bij PAN en meld archeologische vondsten volgens de regelgeving.
Samenvatting
Een bronzen munt bij metaaldetectie klinkt als koper en heeft een harde, vaak mooie patina in groen, bruin of olijf. In Nederland zijn het vooral Romeinse munten en moderne centen. Laat de patina zitten, houd de munt droog en let op bronspest, het lichtgroene poeder dat een vondst van binnenuit vernielt. Wil je advies over conserveren of een detector voor Romeins brons, kom dan langs in Hippolytushoef of Alphen aan den Rijn of bekijk onze metaaldetectors voor archeologie.
Gerelateerde begrippen
